MIĘDZYNARODOWY KODEKS ETYKI DLA POŁOŻNYCH (1993)

 

PREAMBUŁA

Celem Międzynarodowego Stowarzyszenia Położnych (ICM) jest podnoszenie standardów opieki świadczonej na rzecz kobiet, niemowląt i rodzin na całym świecie, poprzez rozwój, kształcenie i właściwe wykorzystanie profesjonalnej / zawodowej położnej. Zgodnie ze swoim celem, jakim jest zdrowie kobiet i skupienie uwagi na położnej, ICM przedstawia poniższy kodeks, który ma stanowić wytyczne do kształcenia, praktyki i pracy naukowo-badawczej położnych.

Ten kodeks uznaje osobowość kobiety, zabiega o sprawiedliwe traktowanie i słuszny dostęp do opieki zdrowotnej dla wszystkich ludzi, a także oparty jest na stosunkach, które cechuje wzajemny szacunek, zaufanie i poszanowanie godności wszystkich członków społeczeństwa.

 

KODEKS

 

  1. Relacje [międzyludzkie] w Położnictwie

  1. Położne szanują świadome prawo kobiety do dokonywania wyboru i popierają przyjęcie przez kobietę odpowiedzialności za konsekwencje wynikające z jej wyborów.
  2. Położne współpracują z kobietami, popierając ich prawo do aktywnego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących ich opieki oraz przyznają im prawo do wypowiadania się we własnym imieniu, w sprawach mających wpływ na zdrowie kobiet oraz ich rodzin, w ich kulturze i społeczeństwie.
  3. Położne, wraz z kobietami, współpracują z agencjami politycznymi i fundacjami, by określić potrzeby kobiet w zakresie usług zdrowotnych i zapewnić sprawiedliwe przydzielanie funduszy, z uwzględnieniem priorytetów i możliwości finansowych.
  4. Położne wspierają i wspomagają się wzajemnie w pełnionych przez siebie rolach zawodowych i aktywnie kreują w sobie i w innych poczucie własnej wartości.
  5. Położne współpracują z przedstawicielami innych zawodów służby zdrowia, zwracając się o poradę i kierując do nich kobietę, gdy potrzebna jest pomoc wykraczająca poza kompetencje położnej.
  6. Położne rozumieją wzajemne relacje międzyludzkie, jakie występują w ich praktyce zawodowej i aktywnie starają się rozwiązywać konflikty, których nie da się uniknąć.

 

  1. Praktyka Położnicza

  1. Położne świadczą opiekę względem kobiet i rodzin oczekujących narodzin dziecka, z poszanowaniem różnic kulturowych, a jednocześnie pracując nad wyeliminowaniem szkodliwych dla zdrowia praktyk, występujących w tychże kulturach.
  2. Położne zachęcają do realistycznych oczekiwań społecznych odnośnie rodzenia, a minimum takich oczekiwań zakłada, że kobieta nie powinna ponieść uszczerbku na zdrowiu w wyniku zapłodnienia czy porodu.
  3. Położne wykorzystują swoją wiedzę zawodową, by zapewnić bezpieczny przebieg porodu, we wszystkich środowiskach i kulturach.
  4. Położne, bez względu na okoliczności, zaspakajają psychologiczne, fizyczne, emocjonalne i duchowe potrzeby kobiet, wymagających opieki zdrowotnej.
  5. Położne pełnią rolę prawidłowych modeli w zakresie promocji zdrowia, które kobiety powinny naśladować we wszystkich fazach swojego życia, a także do naśladowania przez rodziny i przedstawicieli innych zawodów służby zdrowia.
  6. Położne starają się aktywnie rozwijać swoją osobowość, umiejętności intelektualne i zawodowe, przez cały okres swojej kariery położniczej, a także łączyć tę wiedzę z praktyką zawodową.

 

III. Odpowiedzialność Zawodowa Położnych

  1. Położne zachowują w tajemnicy informacje podane przez klientkę, by zapewnić jej prawo do prywatności i same muszą ocenić, które z tych informacji można ujawnić.
  2. Położne są odpowiedzialne za własne decyzje i działania, a także odpowiadają za pośrednie wyniki swojej opieki nad kobietami.
  3. Położne mogą odmówić uczestnictwa w działaniach, które są sprzeczne z ich zasadami moralnymi; jednakże położenie nacisku na sumienia jednostki nie powinno pozbawiać kobiet niezbędnych dla nich usług zdrowotnych.
  4. Położne uczestniczą w opracowywaniu i wdrażaniu polityki zdrowotnej, która promuje zdrowie wszystkich kobiet i rodzin oczekujących narodzin dziecka.

 

IV. Rozwój wiedzy i praktyki położniczej

  1. Położne dbają o to, by rozwój wiedzy i praktyki położniczej opierał się na działaniach, które chronią prawa kobiety jako jednostki.
  2. Położne wykorzystują różne procesy, takie jak krytyczna ocena i badania naukowe prowadzone w ramach własnej grupy zawodowej, by rozwijać wiedzę położniczą i prowadzić wymianę informacji.
  3. Położne biorą udział w formalnym kształceniu słuchaczek szkół położniczych, studentek i położnych.

 6 maja 1993

 

 

Glosariusz terminów używanych w Kodeksie Etyki

Międzynarodowego Stowarzyszenia Położnych (ICM)

 

Celem Międzynarodowego Stowarzyszenia Położnych (ICM) jest, aby Kodeks Etyki był używany i sprawdzany pod kątem przydatności dla praktyki położniczej i samych położnych. Jednym z elementów niezbędnych dla jego właściwego zrozumienia jest zastosowanie takiego języka, który byłby jasny we wszystkich kulturach i dla wszystkich społeczności.

odpowiedzialność zawodowa (III): odnosi się do szeroko pojętej odpowiedzialności /obowiązków etycznych położnej, które wykraczają poza same aspekty praktyczne, edukacyjne czy naukowo-badawcze.

osobowość kobiety (preambuła): kobiety będą traktowane z poszanowaniem ich godności ludzkiej (nie jak przedmioty). W swojej współpracy kobiety i położne będą się kierowały zasadami prawdomówności, prywatności, niezależności i w pełni świadomej zgody, oraz czynienia dobra i nie wyrządzania krzywdy.

prawa kobiety jako jednostki (IV a.): prawa człowieka odnoszące się do zaangażowania w prace naukowo-badawcze obejmują prywatność, szacunek, prawdomówność, czynienie dobra i nie wyrządzanie krzywdy, niezależność i w pełni świadomą zgodę.

profesjonalna / zawodowa (Preambuła): ten termin został użyty, by podkreślić myśl, że to co jest etyczne oznacza profesjonalne, a nieetyczne oznacza nieprofesjonalne.

słuszny dostęp do opieki zdrowotnej (preambuła): implikuje sprawiedliwe rozlokowanie ograniczonych zasobów według potrzeb; na przykład, należy zwrócić baczniejszą uwagę na potrzeby zdrowotne i udostępnić te usługi społecznościom czy grupom ryzyka niż tym, które mogą takie usługi z łatwością nabyć.

sumienie jednostki (III c.): zdefiniowane jako przemyślana refleksja, analiza i głęboko zakorzenione przekonania moralne; w tym kontekście położna może odmówić świadczenia opieki tylko wtedy, gdy jest ktoś inny, kto może tę niezbędną opiekę zapewnić.

świadome prawo kobiety do dokonywania wyboru (I a.): "świadome" implikuje, że kobieta otrzymała pełną informację i rozumie wszystko co dotyczy ryzyka, korzyści i przypuszczalnych wyników płynących z każdej możliwości wyboru, jaką dysponuje.

wiedza zawodowa (II c.): oznacza wiedzę położniczą, która została zdobyta zarówno w drodze kształcenia formalnego jak i przy wykorzystaniu możliwości nieformalnych, by udoskonalić swoje umiejętności praktyczne.

wszystkie fazy życia (II e.): opieka położnicza to więcej niż opieka związana z narodzinami dziecka; położne sprawują opiekę nad kobietami w każdym wieku, z których wiele nigdy nie zachodzi w ciążę ani nie rodzi dzieci; użycie tego określenia jest próbą ujęcia zarówno aspektów rozrodczych jak i ginekologicznych opieki zdrowotnej kobiet.

wyniki pośrednie (III b.): położne są odpowiedzialne za wyniki swoich własnych decyzji i działań; nie mogą ponosić odpowiedzialności za wyniki, które wykraczają poza możliwości ich kontroli (np. sprawy genetyczne). Mogą zaistnieć takie sytuacje, kiedy położna otrzyma od kogoś polecenie, by postąpiła w sposób nieetyczny. Zdajemy sobie sprawę z tego, że taka sytuacja jest bardzo trudna, ale jeśli położna zdecyduje się wykonać polecenie, to takie postępowanie nadal będzie nieetyczne. Jednakże położna musi zdawać sobie sprawę z ryzyka jakie pociągnie za sobą jej wybór niewykonania polecenia.

wzajemne relacje międzyludzkie (I f.): ponieważ położne współpracują z kobietami i innymi osobami i mogą nie zawsze zgadzać się z nimi co do tego co jest słuszne lub co należy zrobić w danej sytuacji, ważne jest, aby położne starały się zrozumieć przyczyny sporów z klientami czy kolegami. Położne nie poprzestają jednak na samym zrozumieniu tych powodów. One również starają się rozwiązywać te konflikty, które wymagają rozwiązania w celu dalszej etycznej opieki.

 

PROCES OPRACOWYWANIA KODEKSU ICM

 

Zadanie opracowania kodeksu etyki, który definiuje moralny kontekst położnictwa w zaspokajaniu potrzeb kobiet, wypłynęło od Zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Położnych (ICM).

Pobieżna historia procesu tworzenia kodeksu etyki ICM może pomóc czytelnikowi lepiej zrozumieć dlaczego niektóre zasady i pojęcia zostały w kodeksie zawarte, a inne nie.

Kolejne wersje robocze kodeksu opracowywano na serii spotkań warsztatowych, poczynając od maja 1986 roku w Vancouver, a dalsze prace nad nim kontynuowano na spotkaniach w Hadze w 1987 roku i w Hiszpanii w 1991 roku.

Ostateczna wersja, dokument zatwierdzony przez Komitet Wykonawczy w Madrycie, została przedstawiona Radzie ICM w Vancouver w Kolumbii Brytyjskiej i przyjęta 6 maja 1993 roku.

Opracowywanie kodeksu rozpoczęto od przeglądu systemów etycznych, rozpatrzenia jak poszczególne jednostki rozwijają w sobie wartości moralne i pobieżnego przeglądu historii tworzenia kodeksów dla lekarzy i pielęgniarek.

Następnie przeanalizowano wartości zawarte w poszczególnych punktach Konstytucji ICM, a dotyczące celu i zadań Konfederacji, definicje położnej według ICM, WHO i FIGO oraz przyjęte w 1992 roku podstawowe założenia ICM.

Aby uzyskać ogólnoświatowe (globalne) ujęcie problemów w kodeksie ICM, grupa opracowująca go, starała się uzyskać deklaracje, które często są szersze w swoim znaczeniu aniżeli te, występujące w kodeksach poszczególnych towarzystw położniczych, tak by uszanować różnice kulturowo - społeczne czy etniczne.

Przeanalizowano siedem kodeksów etycznych towarzystw położniczych, jakie poszczególne kraje nadesłały do zarządu ICM w ciągu 1991 roku i ustalono, że zajmowano się w nich następującymi problemami etycznymi:

 

Bezpieczeństwo, fachowość / kompetencje, odpowiedzialność, poufność, konsultowanie się i kierowanie do właściwych specjalistów, szacunek dla godności ludzkiej, zaangażowanie klienta w podejmowanie decyzji, uczestnictwo w rozwoju wiedzy położniczej i projektach polityki opieki zdrowotnej nad matką i dzieckiem, współpraca z pozostałymi członkami zespołu terapeutycznego na bazie wzajemnego poszanowania, promocja zdrowia, sprawiedliwość, niedyskryminacja i kształcenie przyszłych położnych.

 

Przez cały czas starano się mieć na uwadze, by tekst był zrozumiały, słownictwo oddawało cechy kulturowe i aby zachowany został ogólnoświatowy charakter kodeksu ICM.

Ustalono również dwie inne istotne cechy: po pierwsze, że tam gdzie jest to możliwe ICM będzie promował ogólnoświatowy (uniwersalny) poziom moralności; to znaczy, że deklaracje będą odzwierciedlały uniwersalne [powszechne] zasady etyczne, z pewnym uwzględnieniem jednostki i /lub władzy sądowniczej. Starając się zachować tę pierwszą zasadę, druga była świadomą decyzją wykluczenia w kodeksie odwoływania się do prawa czy osób prawnych.

Chociaż etyka i prawo są ze sobą powiązane, to w różnych krajach obowiązują różne przepisy prawa. Na ogół etyka czy systemy etyczne respektują prawo, ale czasami etyka może wykraczać poza prawo.